Budujemy relacje – bo w przedszkolu najważniejszy jest człowiek !!
Przedszkole to nie tylko miejsce, w którym dzieci poznają kolory, liczby, litery czy zasady funkcjonowania w grupie. To przede wszystkim przestrzeń, w której uczą się być z drugim człowiekiem – rozmawiać, współpracować, pomagać, czekać na swoją kolej, rozwiązywać konflikty i mówić o tym, co czują.
Dlatego w naszym przedszkolu dużą wagę przywiązujemy do budowania dobrych i bezpiecznych relacji. Wierzymy, że dziecko, które czuje się zauważone, akceptowane i ważne, znacznie łatwiej podejmuje nowe wyzwania, rozwija swoje możliwości i z radością uczestniczy w życiu grupy.
Najpierw relacja, potem działanie
Każde dziecko przychodzi do przedszkola z własnymi doświadczeniami, potrzebami, emocjami i temperamentem. Jedno szybko nawiązuje kontakty, inne potrzebuje więcej czasu. Jedno chętnie opowiada o swoich przeżyciach, inne najpierw obserwuje i dopiero po pewnym czasie otwiera się na innych.
Rolą dorosłych jest stworzenie takich warunków, aby każde dziecko mogło poczuć: „Tutaj jestem bezpieczny. Tutaj ktoś mnie słucha. Tutaj jestem ważny”.
Budowanie relacji zaczyna się od prostych, codziennych gestów – powitania dziecka, rozmowy, uważnego słuchania, wspólnej zabawy, zauważenia jego nastroju czy zainteresowania tym, co wydarzyło się w jego świecie.
Czasami najważniejsze jest nie to, co powiemy, ale to, że jesteśmy obok.
Dziecko uczy się relacji poprzez doświadczenie
Nie wystarczy powiedzieć dziecku: „Bądź miły dla kolegi” albo „Trzeba się dzielić”. Umiejętności społeczne rozwijają się przede wszystkim podczas codziennych sytuacji.
Dzieci uczą się współpracy, kiedy razem budują konstrukcję z klocków. Uczą się negocjowania, kiedy oboje chcą tę samą zabawkę. Ćwiczą cierpliwość, czekając na swoją kolej. Poznają znaczenie pomocy, kiedy wspólnie sprzątają salę albo pocieszają kolegę.
Równie ważne są sytuacje trudne. Konflikt nie musi być porażką. Może stać się okazją do nauczenia dziecka, jak powiedzieć:
„Nie podoba mi się to”.
„Jestem zły”.
„Chcę się pobawić z wami”.
„Potrzebuję pomocy”.
„Przepraszam”.
„Spróbujmy jeszcze raz”.
W takich momentach nauczyciel nie zawsze musi natychmiast rozwiązać problem za dzieci. Czasem znacznie cenniejsze jest spokojne towarzyszenie im i pomoc w znalezieniu rozwiązania.
Emocje są częścią relacji
Nie da się budować dobrych relacji bez rozmowy o emocjach. W przedszkolu dzieci dopiero uczą się rozpoznawać i nazywać to, co dzieje się w ich wnętrzu.
Złość, smutek, rozczarowanie, zazdrość czy strach są naturalną częścią dziecięcego świata. Nie oznacza to, że każde zachowanie jest właściwe. Dziecko potrzebuje jednocześnie akceptacji dla swoich emocji i jasnych granic dotyczących zachowania.
Możemy więc powiedzieć:
„Widzę, że jesteś bardzo zły. Możesz być zły, ale nie możesz uderzyć kolegi”.
Taki komunikat pokazuje dziecku, że jego emocje są ważne, a jednocześnie pomaga mu zrozumieć, że w relacjach obowiązują zasady szacunku i bezpieczeństwa.
Relacja nauczyciel – dziecko
Dobra relacja z nauczycielem nie oznacza braku zasad. Wręcz przeciwnie – dziecko potrzebuje dorosłego, który jest życzliwy, przewidywalny i konsekwentny.
Nauczyciel daje dzieciom poczucie bezpieczeństwa poprzez jasne zasady, stały rytm dnia, uważność i spokojne reagowanie na trudne sytuacje.
Ważne jest również dostrzeganie dziecka nie tylko wtedy, gdy zrobi coś wyjątkowego. Czasem wystarczy zauważyć jego wysiłek:
„Widzę, że bardzo się starałeś”.
„Zauważyłam, że poczekałeś na swoją kolej”.
„Dzisiaj sam zaprosiłeś kolegę do zabawy”.
Takie słowa budują poczucie sprawczości i pokazują dziecku, że jego zachowanie i wysiłek są dostrzegane.
Relacja dziecko – dziecko
Przedszkolna grupa jest małą społecznością. To właśnie tutaj dzieci zdobywają pierwsze doświadczenia związane z funkcjonowaniem w większej grupie rówieśniczej.
Dlatego stwarzamy dzieciom wiele okazji do wspólnego działania – zabaw zespołowych, projektów, rozmów, działań plastycznych, konstrukcyjnych, muzycznych i ruchowych.
Nie oczekujemy, że wszystkie dzieci będą się ze sobą przyjaźnić. Uczymy czegoś równie ważnego – szacunku do drugiego człowieka.
Można kogoś lubić bardziej lub mniej. Można mieć różnych przyjaciół. Można potrzebować chwili samotności. Nie można jednak wyśmiewać, wykluczać ani krzywdzić drugiej osoby.
To ważna lekcja, która zostaje z dzieckiem na długo poza przedszkolem.
Rodzice są ważną częścią relacji
Budowanie dobrych relacji nie kończy się na drzwiach sali. Dziecko najlepiej funkcjonuje wtedy, gdy dorośli, którzy się nim zajmują, współpracują i wzajemnie się szanują.
Dlatego ważny jest dla nas kontakt z rodzicami – rozmowa, wymiana informacji, wspólne poszukiwanie rozwiązań i wzajemne zaufanie.
Nie zawsze musimy mieć takie samo zdanie. Możemy jednak rozmawiać spokojnie, z uwzględnieniem dobra dziecka.
Rodzic zna swoje dziecko najlepiej. Nauczyciel natomiast obserwuje je w grupie i zna jego funkcjonowanie w środowisku przedszkolnym. Połączenie tych dwóch perspektyw może być ogromnym wsparciem dla rozwoju dziecka.
Relacje budujemy każdego dnia
Nie ma jednego ćwiczenia, jednej zabawy ani jednego programu, który nauczy dzieci budowania relacji. To proces, który odbywa się każdego dnia, w setkach małych sytuacji.
Wspólne śniadanie. Rozmowa w kole. Pomoc młodszemu koledze. Pocieszenie po nieudanej zabawie. Wspólne sprzątanie. Rozwiązanie konfliktu. Uśmiech nauczyciela. Przytulenie za zgodą dziecka. Słowo „dziękuję”. Możliwość powiedzenia „nie”.
Z tych drobnych doświadczeń powstuje coś bardzo ważnego – przekonanie, że można być sobą, a jednocześnie być częścią grupy.
W naszym przedszkolu chcemy, aby każde dziecko mogło powiedzieć:
„Jestem tutaj ważny.
Ktoś mnie słucha.
Mogę powiedzieć, co czuję.
Mogę poprosić o pomoc.
Uczę się rozumieć innych.
I wiem, że razem możemy więcej”.
Bo dobre relacje nie są dodatkiem do wychowania. Są jego fundamentem!!!!!!